Tìm hiểu cơ chế sinh miễn dịch của 3 loại vắc xin Covid-19

Thứ Tư, 06-07-2022 (GMT+7)

Vắc xin chính là “vũ khí” để chống chọi với Covid-19, giúp giảm thiểu nguy cơ gây bệnh và những mất mát mà dịch bệnh gây ra. Có mấy loại vắc xin ngừa Covid-19? Vắc xin Covid-19 đã hoạt động như thế nào để sinh miễn dịch giúp cơ thể phòng bệnh?… Cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết này.

Vắc xin Covid-19 là gì?

Vắc xin Covid-19 là chủng loại vắc xin phòng viêm đường hô hấp cấp, giúp ngăn ngừa vi rút Corona. Hiện nay, đã có rất nhiều đơn vị công bố sản xuất vắc xin ngừa Corona virus thành công và cho hiệu quả khá tích cực.

Cuối tháng 2/2020, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) bày tỏ lo ngại về một loại vaccine phòng viêm đường hô hấp cấp do virus Sars-Cov-2 có thể sản xuất thành công trong vòng 18 tháng. Nhưng chỉ 8 tháng sau đó, đã có hơn 320 ứng viên tham gia vào cuộc đua nghiên cứu và thử nghiệm vaccine Covid-19 trên toàn cầu, đưa Covid-19 trở thành loại vắc xin có tốc độ nghiên cứu nhanh nhất trong lịch sử.

Tháng 11/2020, 56 ứng cử viên vắc xin đang trong quá trình nghiên cứu lâm sàng, trong đó, ứng viên của AstraZeneca là một trong những loại vắc xin phòng bệnh Covid-19 vươn lên top dẫn đầu cuộc đua khi nhà sản xuất công bố kết quả khả quan từ các phân tích của thử nghiệm lâm sàng vắc xin pha III, đồng thời đưa ra hy vọng tươi sáng hứa hẹn đã sẵn sàng cung cấp 3 tỷ liều vắc xin cho người dân trên toàn cầu.

Việc tìm kiếm một loại vắc xin an toàn và hiệu quả đề phòng ngừa nguy cơ nhiễm Covid-19 đang là vấn đề quan tâm hàng đầu hiện nay. Hiểu được tầm quan trọng của vắc xin Covid-19 đối với sức khỏe cộng đồng, ngoài vắc xin AstraZeneca, Phòng khám Đa khoa Quốc tế True Hope Linh Đàm đã liên tục nỗ lực tiếp cận với nhiều hãng vắc xin danh tiếng trên thế giới nhằm mang vắc xin về với toàn dân.

Có mấy loại vắc xin?

Có 3 cách tiếp cận chính để thiết kế ra các loại vắc xin. Sự khác biệt chính của 3 cách thiết kế đó là: 

  1. Sử dụng toàn bộ vi rút hay vi khuẩn để tạo ra vắc xin.
  2. Chỉ sử dụng những thành phần của vi rút có tác dụng khởi phát hệ thống miễn dịch
  3. Chỉ sử dụng những vật liệu di truyền của vi rút nhằm cung cấp cho cơ thể các hướng dẫn để tạo ra các protein cụ thể (giống protein có trong vi rút) có tác dụng khởi phát hệ thống miễn dịch.

Cơ chế sinh miễn dịch của 3 loại vắc xin

Vắc xin sử dụng toàn bộ vi rút hay vi khuẩn (Vắc xin “nguyên virus”)

– Vắc xin bất hoạt (Inactivated vaccine)

Cách đầu tiên để tạo ra vắc-xin là lấy chính các vi rút hoặc vi khuẩn gây bệnh đã bị bất hoạt bằng cách sử dụng hóa chất, nhiệt hoặc bức xạ. Cách tiếp công nghệ này đã được chứng minh là có hiệu quả và đây là cách sản xuất ra các vắc xin cúm và bại liệt, với loại vắc xin này có thể được sản xuất ở quy mô hợp lý. Tuy nhiên, đòi hỏi các cơ sở phải có những phòng thí nghiệm đặc biệt để nuôi cấy vi rút hoặc vi khuẩn một cách an toàn, đòi hỏi thời gian sản xuất tương đối dài và có thể sẽ cần tiêm nhắc lại 2 hoặc 3 liều.

– Vắc xin sống giảm độc lực (Live-attenuated vaccine)

Cách thứ hai của nhóm này là lấy chính các vi rút hoặc vi khuẩn gây bệnh còn sống nhưng đã bị làm cho suy yếu đi. Vắc xin sởi, quai bị và rubella (MMR) và thủy đậu là những ví dụ điển hình về loại vắc xin này. Cách tiếp cận công nghệ tương tự như vắc xin bất hoạt và có thể được sản xuất ở quy mô lớn. Tuy nhiên, những loại vắc xin như thế này không phù hợp với những người có hệ miễn dịch bị tổn thương.

– Vắc xin sử dụng vi rút an toàn hay Vắc xin vectơ vi rút (Viral vector vaccine)

Cách thứ ba là sử dụng một loại vi rút an toàn để cung cấp các thành phần cụ thể của vi rút gây bệnh (thường là protein) để nó có thể kích hoạt phản ứng miễn dịch của cơ thể mà không gây bệnh. Để làm điều này, đòi hỏi phải đưa một vài bộ phận cụ thể của vi rút gây bệnh vào bên trong một vi rút an toàn. Sau đó, vi rút an toàn đóng vai trò như một véc tơ để đưa protein của vi rút gây bệnh vào cơ thể. Protein này sẽ kích hoạt phản ứng miễn dịch. Vắc xin Ebola là điển hình của loại vắc xin vectơ vi rút và cách này là một trong những công nghệ đang được nghiên cứu và phát triển vắc xin cho COVID-19.

Vắc xin sử dụng một phần của vi rút (Vắc xin vector)

Là những vắc xin chỉ sử dụng những phần rất cụ thể (các tiểu đơn vị) của vi rút hoặc vi khuẩn mà hệ thống miễn dịch có thể nhận biết. Loại vắc xin này không chứa toàn bộ vi rút hoặc sử dụng vi rút an toàn làm trung gian chuyên chở (vectơ). Các tiểu đơn vị có thể là protein hoặc đường. Hầu hết các loại vắc xin trong lịch tiêm chủng cho trẻ là vắc xin tiểu đơn vị, bảo vệ người dân khỏi các bệnh như ho gà, uốn ván, bạch hầu và viêm màng não mô cầu.

Vắc xin sử dụng axit nucleic của vi rút (mRNA)

Không giống như các phương pháp tiếp cận vắc xin sử dụng toàn bộ vi khuẩn bị làm suy yếu hoặc chết hoặc các bộ phận của một vi khuẩn, vắc xin axit nucleic chỉ sử dụng một phần vật liệu di truyền để cung cấp hướng dẫn cho các protein cụ thể, không phải toàn bộ vi khuẩn. DNA và RNA là những “bản thiết kế” để tế bào của cơ thể con người sử dụng để tạo ra các protein. DNA đầu tiên được biến thành RNA thông tin (messenger RNA), từ đó làm bản thiết kế để tạo ra các protein cụ thể.

Vắc xin axit nucleic cung cấp một tập hợp các hướng dẫn cụ thể cho các tế bào của cơ thể con người, dưới dạng DNA hoặc mRNA, để chúng tạo ra protein cụ thể (tương tự protein của vi rút gây bệnh) giúp hệ thống miễn dịch của cơ thể nhận ra và đáp ứng.

Phương pháp tiếp cận axit nucleic là một cách mới nhất để phát triển vắc xin. Trước đại dịch COVID-19, chưa có loại vắc-xin nào vượt qua quy trình phê duyệt để sử dụng cho người, mặc dù đã có một số vắc-xin DNA, bao gồm cả các vắc xin ngừa bệnh ung thư đang được thử nghiệm trên người. Do đại dịch, nghiên cứu trong lĩnh vực này đã tiến triển rất nhanh và một số vắc xin mRNA cho COVID-19 đã và đang được cấp phép sử dụng, như vắc xin Pfizer và Moderna.

Theo thông tin trên, 7 loại vắc xin ngừa Covid-19 hiện có được chia bản chất như sau:

  • Vắc xin mRNA: Pfizer, Moderna
  • Vắc xin vector: AstraZeneca, Sputnik V, Janssen
  • Vắc xin “nguyên virus”: Vero Cell, Hayat Vax

Công dụng của vắc xin phòng Covid-19

Từ khi đại dịch Covid-19 xuất hiện và bao trùm lên toàn thế giới, đã gây ra rất nhiều mất mát nghiêm trọng về con người và nền kinh tế. Ngay trong thời điểm khẩn cấp y tế cộng cộng quốc tế, việc thúc đẩy sản xuất vắc xin và chia sẻ vắc xin là vấn đề cực kỳ quan trọng được WHO lan tỏa nhằm chấm dứt đại dịch trên toàn cầu.

Sự ra đời của vắc xin phòng ngừa Covid-19 là một thành tựu khoa học lớn của con người. Bên cạnh việc giảm nguy cơ mắc bệnh, giảm tỉ lệ tử vong, thì vắc xin ngừa Covid-19 còn giúp duy trì hoạt động chức năng của xã hội, giảm áp lực kinh tế, giúp toàn cầu tái thiết lập cuộc sống bình thường mới.

Tiêm vắc xin phòng Covid-19 ở đâu an toàn?

PKĐK Quốc tế True Hope Linh Đàm là đơn vị được Bộ Y Tế/ Sở Y tế cấp phép và chứng nhận là cơ sở đạt yêu cầu tiêm chủng vắc xin tại Hà Nội. 

  • Là đối tác chính thức trực tiếp nhập khẩu vắc xin từ các hãng vắc xin hàng đầu thế giới. 
  • Tất cả các vắc xin đều có nguồn gốc rõ ràng, được sản xuất tại châu Âu, Mỹ, Việt Nam và được bảo quản theo dây chuyền lạnh, tuân thủ các quy định nghiêm ngặt của Bộ Y tế.
  • Khu vực tiêm và theo dõi sau tiêm thoáng mát, vô trùng.
  • Quy trình tiêm chủng diễn ra khép kín, bài bản.
  • Cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế hiện đại.
  • Đội ngũ bác sĩ, nhân viên y tế chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm và tận tâm.

Mọi thông tin về tiêm vắc xin phòng ngừa Covid-19, khách hàng vui lòng liên hệ tới Tổng đài 1900 636550 để được True Hope hỗ trợ.

PHÒNG KHÁM ĐA KHOA QUỐC TẾ TRUE HOPE LINH ĐÀM
Hotline: 1900 636550
Địa chỉ: CC2, KĐT Linh Đàm, Đại Kim, Hoàng Mai, Hà Nội
Fanpage: facebook.com/truehope.linhdam/